„…kochanemu wnuczkowi zaś zapisuję w spadku mój zabytkowy zegar”. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że takie postanowienie testamentowe jest w obecnym stanie prawnym w zasadzie nieskuteczne. Aktualnie spisujący testament nie może zdecydować o tym, co z pozostawionego majątku może odziedziczyć konkretna osoba. Nie ma on również wpływu na sposób podziału majątku pomiędzy kilku spadkobierców. W Sejmie trwają prace nad zmianą kodeksu cywilnego. Nowe przepisy mają umożliwić decydowanie o tym, kto i dokładnie w jakim zakresie będzie dziedziczył majątek spadkodawcy po jego śmierci. Dzisiaj spadek nie od razu Podobne zdania, jak to w tytule umieszczane są wielokrotnie w testamentach spisywanych przez przezornych spadkodawców, którzy chcieliby mieć pewność, że ten czy inny składnik majątku po ich śmierci przejdzie w ręce konkretnej osoby (np. córki czy wnuka). Niestety zgodnie z obowiązującym dziś prawem (art. 968 § 1 osobę, na rzecz której w testamencie przeznaczono konkretną rzecz, uznawać należy za tzw. zapisobiercę. To osoba, której przysługuje jedynie roszczenie do prawowitych spadkobierców o wykonanie zapisu. Wnuk nie stanie się zatem właścicielem zabytkowego zegara od razu po śmierci babci. Będzie przysługiwało mu jedynie roszczenie o jego wydanie. Jeśli spadkobiercy odmówią spełnieniu ostatniej woli babci, swojego roszczenia wnuczek będzie mógł dochodzić w sądzie. Kiedy powołanie do całego spadku. Tylko w sytuacji, gdy przedmiot tzw. zapisu testamentowego swoją wartością będzie wyczerpywał prawie cały spadek, osobę, na rzecz której taki zapis został dokonany, art. 961 nakazuje traktować jako spadkobiercę powołanego do całego spadku. Jeśli zatem np. nasza babcia posiada jedynie mieszkanie, które w testamencie zapisze jednemu z wnuków, to po jej śmierci spadkobiercą całego jej majątku będzie ten wnuk. Odziedziczy on nie tylko mieszkanie, ale także drobne rzeczy ruchome znajdujące się w tym mieszkaniu, np.: telewizor, pralkę, zastawę stołową itp., a nawet drobne kwoty zgromadzone na rachunku. Co więcej, w sytuacji, w której osoba spisująca spadek (czyli testator) zapisze np. jednemu spadkobiercy ziemię, a drugiemu mieszkanie, zgodnie z literą obowiązującego dziś prawa spadkobiercy ci nabędą wspólnie cały spadek. Ich udział w odziedziczonym majątku określony będzie w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku za pomocą ułamka odpowiadającego stosunkowi wartości przeznaczonych im przedmiotów (wynika to z w/w art. 961 Jeśli ci spadkobiercy będą chcieli uczynić zadość życzeniu spadkodawcy czeka ich jednak żmudna droga. Najpierw niezbędne będzie urzędowe stwierdzenie nabycia spadku, a następnie przeprowadzenie tzw. działu spadku. Wtedy konkretnie określone zostanie, które przedmioty przypadną na własność jednemu, a które drugiemu spadkobiercy. I tylko od dobrej woli ich obu zależeć będzie, czy zostanie uszanowana prośba zmarłego, aby konkretne rzeczy przekazane zostały wskazanym osobom. Prawo uzna wolę spadkodawcy – zapis windykacyjny Rozbieżność między wolą spadkodawcy, a losem jego majątku po śmierci jest niezrozumiała dla osób, które chcą podzielić swój majątek na spadkobierców w sposób, który im najbardziej odpowiada. Obecnie w parlamencie trwają prace nad ustawą zmieniającą kodeks cywilny. Jeszcze w tym roku bowiem powinna zostać wprowadzona do prawa spadkowego instytucja tzw. zapisu windykacyjnego, dzięki któremu w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego (tylko w takim!) będzie można postanowić, że dana osoba nabywa określony przedmiot już z chwilą otwarcia spadku, czyli z chwilą śmierci testatora. Przedmiotem takiego zapisu windykacyjnego będzie oznaczona rzecz, zbywalne prawo majątkowe, przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne. Możliwe będzie także ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności. Oznacza to, że babcia zapisująca mieszkanie w spadku wnuczkowi zadecyduje, iż do swojej śmierci będzie tam np. mieszkała korzystając z jednego pokoju. Zmieni się odpowiedzialność za odziedziczone długi Nowe przepisy wpłyną też na zmianę zasad odpowiedzialności za długi spadkowe. Do chwili tzw. działu spadku osoba, na rzecz której poczyniony został zapis windykacyjny, będzie ponosić solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe wraz ze spadkobiercami. Wzajemne rozliczenie (po spłacie długów spadkodawcy przez zapisobiercę lub spadkobiercę) nastąpi jednak proporcjonalnie do wartości składników majątkowych otrzymanych od testatora. Po dziale spadku odpowiedzialność ta nie będzie już solidarna, lecz proporcjonalna do wartości uzyskanych od spadkobiercy przysporzeń. W każdym przypadku odpowiedzialność osoby, na rzecz której zostanie dokonany zapis windykacyjny za długi spadkowe, będzie ograniczona tylko do wartości przedmiotu tego zapisu. Na ową wartość przy tym będzie wpływał stan, w jakim się ten przedmiot znajdował w chwili śmierci testatora a także obowiązujące wtedy ceny. Autor: Julia Krupa-Ignaczak, radca prawny w Kancelarii Prawnej RAVEN (Grupa KRUK)

W dniu 23 października 2011 r. weszła w życie Ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Ta nowelizacja Kodeksu cywilnego wprowadziła zmiany w polskim prawie spadkowym. Zasadnicze zmiany prawa cywilnego: 1. Zapis windykacyjny Zgodnie z nowymi przepisami (art. 9811 § 1 KC) w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny). Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być (art. 9811 § 1 KC): rzecz oznaczona co do tożsamości zbywalne prawo majątkowe przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności Do tej pory jeżeli spadkodawca w testamencie przeznaczył określonej osobie określoną rzecz to takie oświadczenie na wypadek śmierci traktowano jak zapis zwykły (zobowiązanie spadkobierców do określonego świadczenia majątkowego na rzecz danej osoby), a w sytuacji, w której przedmioty majątkowe przeznaczone danej osobie wyczerpywały cały lub cały spadek to takie oświadczenie traktowano jak powołanie do spadku. Obecnie spadkodawca może przeznaczyć określony przedmiot majątkowy określonej osobie. Należy pamiętać, że zapis windykacyjny może być dokonany wyłącznie w testamencie notarialnym. Osoba, która nabyła własność rzeczy na podstawie zapisu windykacyjnego może odpowiadać za zapłatę zachowku. Odpowiada za zapłatę zachowku w sytuacji, w której uprawniony do zachowku nie może otrzymać zachowku od spadkobiercy. Więcej na temat: Zapis windykacyjny Zapis zwykły a zapis windykacyjny Zapis windykacyjny a zachowek 2. Termin przedawnienia roszczenia o zachowek Do 23 października 2011 r. obowiązywał będzie termin trzyletni przedawnienia roszczeń o zachowek, liczony od chwili ogłoszenia testamentu lub od otwarcia spadku. Nowe przepisy (art. 1007 § 1 KC) wskazują, iż roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu. Natomiast roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku (art. 1007 § 1 KC). Więcej na temat: Zmiana terminu przedawnienia o zachowek 3. Odpowiedzialność za długi spadkowe Zgodnie ze znowelizowanym art. 10341 § 1 KC, do chwili działu spadku wraz ze spadkobiercami solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe ponoszą także osoby, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne. Rozliczenia między spadkobiercami i osobami, na których rzecz zostały uczynione zapisy windykacyjne, następują proporcjonalnie do wartości otrzymanych przez nich przysporzeń. Spadkobiercom uwzględnia się ich udział w wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku (art. 10341 § 1 KC). Zgodnie z nowym art. 10342 KC, od chwili działu spadku spadkobiercy i osoby, na których rzecz zostały uczynione zapisy windykacyjne, ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe proporcjonalnie do wartości otrzymanych przez nich przysporzeń. 4. Dział spadku Art. 1039 § 1 KC wskazuje, iż jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn oraz zapisów windykacyjnych, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna lub zapis windykacyjny zostały dokonane ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia. Spadkodawca może włożyć obowiązek zaliczenia darowizny lub zapisu windykacyjnego na schedę spadkową także na spadkobiercę ustawowego który nie jest zstępnym albo małżonkiem (art. 1039 § 1 KC). 5. Zabezpieczenie przedmiotu zapisu windykacyjnego Nowa instytucja prawa cywilnego procesowego do której stosuje się odpowiednio przepisy o zabezpieczeniu spadku. 6. Stwierdzenie nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego Zgodnie z nowymi przepisami, w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd stwierdza także nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego, wymieniając osobę, dla której spadkodawca uczynił zapis windykacyjny, oraz przedmiot tego zapisu. Stwierdzenie nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego może nastąpić również przez wydanie przez sąd postanowienia częściowego. 7. Podatek od spadków i darowizn w związku z nabyciem przedmiotu zapisu windykacyjnego Nowelizacja dotyczy też ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. W związku z nabyciem przedmiotu zapisu windykacyjnego powstanie obowiązek podatkowy w podatku od spadku na zasadach podobnych jak przy dziedziczeniu testamentowym, ustawowym zapisie zwykłym czy zachowku. Więcej na temat: Zapis windykacyjny a podatek od spadków i darowizn Stan prawny na dzień r.

Spadkodawca będzie mógł wskazać, które przedmioty z majątku przekaże konkretnym spadkobiercom. Wystarczy, że sporządzi testament w formie aktu notarialnego i zrobi w nim zapis windykacyjny. Spadkodawca będzie mógł postanowić, że oznaczony spadkobierca testamentowy nabywa konkretną rzecz, zbywalne prawo majątkowe, przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne, które wchodzą do masy spadkowej po nim. Wystarczy, że w tym celu ustanowi zapis windykacyjny w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego. W ten sposób będzie mógł też ustanowić na rzecz zapisobiercy użytkowanie lub służebność. Takie zmiany do prawa spadkowego wprowadzi ustawa z 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, która została przekazana do Senatu. Jednakże zapisu windykacyjnego nie będzie wolno ustanawiać w testamencie napisanym własnoręcznie, ustnym, urzędowym lub sporządzonym w innej formie. Bez zapisu windykacyjnego nie wskaże również, które przedmioty z masy spadkowej po jego śmierci będą mogli objąć spadkobiercy dziedziczący po nim z mocy ustawy. Aby zapis windykacyjny był skuteczny, powinny zostać spełnione następujące warunki: ● w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu musi należeć do spadkodawcy i nie mógł on być zobowiązany do jego zbycia, ● nie został uczyniony z zastrzeżeniem warunku lub terminu. Zapisobierca może nie chcieć dziedziczyć zapisanego mu przedmiotu w formie zapisu windykacyjnego. Wtedy w ciągu pół roku od dnia, w którym dowiedział się o powołaniu do dziedziczenia, będzie musiał złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku, który otrzyma na podstawie zapisu windykacyjnego. Takie oświadczenie złoży przede wszystkim wówczas, gdy spadkodawca pozostawił długi, ponieważ zapisobierca odpowiada za nie tak jak pozostali zapisobiercy. Do czasu działu spadku będzie odpowiadał za nie solidarnie. Natomiast rozliczenia między spadkobiercami a osobami, na rzecz których zostały uczynione zapisy windykacyjne, nastąpią proporcjonalnie do wartości otrzymanych przez nich przysporzeń. W dodatku dla spadkobierców uwzględni się w nich udział w wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Natomiast od chwili działu spadku spadkobiercy i zapisobiercy windykacyjni będą ponosili odpowiedzialność za długi spadkowe proporcjonalnie do wartości otrzymanych przez nich przysporzeń. Wartość zapisu windykacyjnego zostanie uwzględniona przy wyliczaniu zachowku oraz przy zaliczaniu darowizn na schedę spadkową. Wartość przedmiotu zapisu obliczy się wówczas według stanu z chwili otwarcia spadku, uwzględniając cenę z chwili działu spadku. Natomiast przy zaliczaniu na schedę spadkową nie będą uwzględniane pożytki uzyskiwane z przedmiotu tego zapisu. Odpowiedzialność za długi spadkowe zapisobiercy windykacyjnego będzie ograniczona do wartości zapisu windykacyjnego według stanu i cen z chwili otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy Art. 1 pkt 9, 17, 25 – 27 ustawy z 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL Kup licencję

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego zakończyła prace nad projektem zmian w kodeksie cywilnym dotyczącym prawa spadkowego. Zaproponowano w nim rozszerzenie kręgu spadkobierców ustawowych o dziadków i pasierbów spadkodawcy. Zmieni się jednak kolejność dziedziczenia. Rodzeństwo będzie mogło dziedziczyć dopiero po rodzicach, a nie razem z nimi. W projekcie nowelizacji kodeksu cywilnego zaproponowano również, by dziadkowie spadkodawcy mogli dziedziczyć jego majątek. Będą mieli do tego prawo, jeśli spadkodawca nie pozostawił małżonka i nie żyją rodzice spadkodawcy oraz brak jest ich zstępnych. Jeśli któryś z dziadków nie będzie chciał lub nie będzie mógł dziedziczyć - jego udział przypadnie jego zstępnym. W ten sposób do spadku będzie mogło być powołane rodzeństwo rodziców: wujkowie, ciocie, stryjkowie. Wraz z dziadkami do dziedziczenia mają być dopuszczeni pasierbowie spadkodawcy. Pasierbowie wyprzedzaliby w dziedziczeniu dziadków. Gdyby spadkodawca nie pozostawił zstępnych i małżonka - dziedziczyliby po połowie z jego rodzicami lub ich zstępnymi. Gdyby rodzice spadkodawcy już nie żyli i nie pozostawiliby zstępnych - pasierbowie będą dziedziczyli razem z dziadkami po połowie spadku. Pasierbom przypadnie cały majątek - jeśli spadkobierca nie pozostawi małżonka i innych krewnych. Zmianie ulegnie również mechanizm dziedziczenia. Teraz rodzeństwo dziedziczy obok małżonka i rodziców. Małżonek otrzymuje połowę spadku - drugą połowę rodzeństwo i rodzice - z tym że udział spadkowy każdego z rodziców wynosi jedną czwartą tej połowy. Według projektu nowelizacji kodeksu cywilnego - rodzeństwo mogłoby dojść do spadku tylko w miejsce rodziców, czyli po ich nowelizacji chcą również ograniczenia kręgu osób uprawnionych do zachowku. Z kręgu uprawnionych mają być wyłączeni rodzice, którzy zamiast zachowku uzyskaliby uprawnienie o charakterze alimentacyjnym. Gdyby na mocy testamentu spadek przypadł spadkobiercy nie obciążonemu obowiązkiem alimentacyjnym wobec nich będą oni mogli - jeśli znajdują się w niedostatku - żądać od spadkobiercy środków utrzymania w stosunku do swoich potrzeb i do wartości jego udziału spadkowego. (źródło:

Spadkodawca będzie mógł postanowić w testamencie, iż konkretny członek rodziny nabywa wskazaną rzecz, czyli przedmiot zapisu, już w chwili otwarcia... Spadkodawca będzie mógł postanowić w testamencie, iż konkretny członek rodziny nabywa wskazaną rzecz, czyli przedmiot zapisu, już w chwili otwarcia spadku, z chwilą śmierci. Umożliwiać to ma tzw. zapis windykacyjny zawarty w znowelizowanym kodeksie cywilnym. Obecnie nie jest możliwe przekazanie w testamencie określonych składników majątku. Sejmowa Komisja Zmian w Kodyfikacjach zakończyła prace nad projektem ustawy zmieniającym zasady sporządzania testamentu (zawarty w druku sejmowym nr 3018) Na podstawie obowiązujących przepisów nie można zrealizować ostatniej woli zmarłego co do dziedziczenia po nim w sposób prosty i zgodny z testamentem. - Błędne jest powszechne przekonanie, że w testamencie można przekazać poszczególnym spadkobiercom konkretne składniki majątku. W polskim prawie nie ma instytucji testamentu działowego – mówi poseł Andrzej Orzechowski. - Trudno pogodzić się z myślą, że zapisanie w testamencie konkretnej rzeczy konkretnej osobie nie oznacza, że owa rzecz stanie się własnością tej sądPrzyczyną tego problemu jest art. 1037 Kodeksu cywilnego. Na jego mocy można stwierdzić, że sami spadkobiercy lub, jeśli nie dojdą do porozumienia, sąd decydują, komu przypadnie konkretna rzecz z majątku po zmarłym. Na ostatnim posiedzeniu Sejmu podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Piotr Kluz wyjaśniał, że w świetle obowiązujących przepisów księgi czwartej Kodeksu cywilnego regulującej spadki spadkodawca nie może w sposób skuteczny przesądzić o podziale składników jego majątku pomiędzy osoby wskazane w testamencie. Dopuszczalne jest powołanie spadkobiercy lub spadkobierców jedynie do całego spadku albo do jego ułamkowej części. Nie można wskazać przedmiotów dziedziczenia - Przyznać należy, że w świetle obowiązujących przepisów prawa spadkowego spadkodawca nie może w sposób wiążący spadkobierców wskazać, jakie przedmioty mają przypaść po jego śmierci poszczególnym osobom – powiedział Piotr Kluz. - Osłabia to w sposób oczywisty wolę testatora. Nie odpowiada również przepisom i oczekiwaniom tych też względów rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, opracowany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego przewiduje wprowadzenie zapisu windykacyjnego, to jest zapisu testamentowego ze skutkami rzeczowymi. Zdaniem ministra Kluza dzięki tej instytucji spadkodawca będzie miał możliwość skutecznego rozporządzania konkretnymi składnikami swojego majątku na wypadek śmierci. Zaletą tego zapisu jest jego prostota i zgodność z wolą testatora. Zapis windykacyjny powodować będzie nabycie przedmiotu zapisu przez zapisobiercę już w chwili śmierci testatora bez konieczności podejmowania jakichkolwiek dodatkowych działań. Zatem spadkodawca będzie mógł postanowić w testamencie, iż zapisobierca nabywa konkretną rzecz, czyli przedmiot zapisu, już w chwili otwarcia spadku, czyli z chwilą śmierci. Zapis windykacyjny Regulacje zawarte w rządowym projekcie przewidują, że przedmiotem zapisu windykacyjnego mogą być rzeczy oznaczone co do tożsamości, zbywalne prawo majątkowe, czyli na przykład wierzytelność, przedsiębiorstwo, gospodarstwo rolne, a także ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności. Projekt dopuszcza posłużenie się zapisem windykacyjnym jedynie w testamentach sporządzonych w formie szczególnej, czyli w formie aktu notarialnego. Notariusz ma wtedy obowiązek sporządzenia zawarte w rządowym projekcie ustawy dotyczące zapisu windykacyjnego stwarzają możliwość zapisania w testamencie przez spadkodawcę określonych rzeczy wskazanym w testamencie osobom. Dopuszczalny obecnie zapis zwykły uregulowany w art. 968 kodeksu cywilnego, mocą którego spadkodawca może zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby wymaga zawarcia umowy. Takie rozwiązanie odbiega od powszechnego w naszym społeczeństwie przekonania, że zapis wywołuje skutki już z chwilą wejdą w życie po półmroku od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Katarzyna

W dniu 23 października 2011 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 85, poz. 458, dalej „nowelizacja”), wprowadzająca bardzo istotne, w porównaniu do dotychczasowego stanu prawnego, zmiany w prawie spadkowym. Poniżej przedstawimy I część uwag na temat nowelizacji, dotyczącą nowej instytucji prawnej jaką jest zapis windykacyjny. Zapis windykacyjnyW obecnym stanie prawnym, spadkodawca nie może zadecydować, jakie przedmioty wchodzące w skład spadku przypadną określonym osobom (spadkobiercom) po jego śmierci. Dla osób sporządzających testament było często niezrozumiałe, dlaczego nie mogą przekazać przedsiębiorstwa - osobie X (co do której spadkodawca wiedział, że będzie zainteresowana jego prowadzeniem), nieruchomości - osobie Y, natomiast reszty spadku - osobie Z. Powołanie do spadku, na gruncie obecnie obowiązujących przepisów prawnych, oznacza powołanie do całości lub części masy spadkowej, bez wyodrębnienia poszczególnych składników majątkowych, wchodzących w jej skład. Spadkodawca może jedynie w drodze zapisu zobowiązać spadkobiercę (ustawowego lub testamentowego) do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby. Jednak w sytuacji, gdy spadkobierca nie chce wydać przedmiotu zapisu, rodzi to wiele trudności dla zapisobiercy (czyli osoby uprawnionej z tytułu zapisu), który chcąc uzyskać przedmiot zapisu, zmuszony jest dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej. To zaś wiąże się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów i jest dość Dziedziczenie przez dziadkówAby usunąć powyższe niedogodności, nowelizacja wprowadza instytucję zapisu windykacyjnego. Będzie on polegał na tym, że w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego, spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku. Podkreślić należy, że przekazanie określonego przedmiotu konkretnej osobie będzie mogło nastąpić tylko w drodze testamentu notarialnego. Jest to uzasadnione zapewnieniem bezpieczeństwa obrotu, ponieważ zapis windykacyjny jest przewidziany jako instytucja prawna obejmująca co do zasady przedmioty o znacznej może być przedmiotem zapisu windykacyjnego?Przedmiotem zapisu windykacyjnego będzie mogła być rzecz oznaczona co do tożsamości (np. samochód o konkretnych numerach rejestracyjnych, określonym numerze nadwozia/silnika/VIN), zbywalne prawo majątkowe (np. akcje czy obligacje), przedsiębiorstwo i gospodarstwo rolne, a także ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności. Aby zapis windykacyjny był skuteczny, przedmiot zapisu musi należeć do spadkodawcy w chwili otwarcia spadku i jednocześnie spadkodawca nie mógł być zobowiązany do jego zbycia. W sytuacji, gdy przedmiotem zapisu będzie ustanowienie dla zapisobiercy użytkowania lub służebności, aby zapis był skuteczny, przedmiot majątkowy, który będzie obciążony użytkowaniem lub służebnością, w chwili otwarcia spadku musi również należeć do spadku i spadkodawca nie mógł być zobowiązany do jego Zasady dziedziczenia - vademecum Jeżeli powyższe warunki zostaną spełnione, zapisobierca nabędzie prawo do przedmiotu zapisu już w momencie otwarcia spadku, a więc już z chwilą śmierci spadkodawcy. Zatem nie będzie już konieczności sądowego dochodzenia roszczenia z zapisu, a skutek w postaci nabycia określonego przedmiotu lub prawa nastąpi już w chwili otwarcia również dodać, że do zapisu windykacyjnego będą miały zastosowanie dotychczasowe przepisy dotyczące przyjęcia i odrzucenia spadku, zdolności i niegodności dziedziczenia. Oznacza to między innymi, że zapis windykacyjny będzie można odrzucić, a brak oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu zapisu windykacyjnego w okresie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o nim spowoduje, że zapis windykacyjny będzie traktowany jako dokonane przez ustawodawcę zmiany polegające na wprowadzeniu zapisu windykacyjnego należy ocenić pozytywnie i uznać za korzystne z uwagi na umożliwienie pełniejszej realizacji woli spadkodawcy. Dzięki zapisowi windykacyjnemu spadkodawca sporządzając testament notarialny będzie mógł przekazać określoną rzecz konkretnej osobie, mając pewność, że trafia ona w odpowiednie ręce, a zapisobierca stanie się ich właścicielem bez konieczności przeprowadzania postępowania serwis: Postępowanie spadkowe

Zmiany w prawie spadkowym w Polsce Szykują się zmiany w polskim prawie spadkowym. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nowelizacją odpowiedniej ustawy. Nowe przepisy mogą zacząć obowiązywać jeszcze w 2022 roku. Sprawdźcie, jak będzie wyglądała kwestia dziedziczenia. Zmiany w prawie spadkowym przygotowywane są przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Projekt nowelizacji jest na etapie opiniowania, a jeśli przejdzie całą ścieżkę legislacyjną, nowe przepisy określające zasady dziedziczenia mogą zacząć obowiązywać jeszcze w 2022 roku. Zmiany mają dotyczyć przede wszystkim spadkobierców ustawowych, czyli osób którym prawo do dziedziczenia przypada w wówczas, gdy spadkodawca nie określił podziału swojego majątku w testamencie. Jakie zmiany zostały przewidziane w projekcie nowelizacji prawa spadkowego? Kto nie będzie mógł dziedziczyć po zmarłej osobie? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w dalszej części naszego artykułu. Dramat matki - Zostawiła córeczkę na wojnie, żeby ratować życie drugiej Zmiany w kwestii spadkobierców ustawowych - co przewiduje nowelizacja? W przypadku podziału majątku podstawowe znaczenie ma testament stanowiący ostatnią wolę osoby zmarłej. Jeśli taki dokument nie został sporządzony, lub osoby w nim wymienione nie mogą bądź nie chcą dziedziczyć, zaczynają obowiązywać przepisy, na podstawie których dziedziczą spadkobiercy ustawowi. Obecna ustawa wyróżnia kilka grup spadkobierców ustawowych: Dzieci i małżonek spadkodawcy - w miarę możliwości dziedziczą równe części, lecz małżonek nie może dostać spadku mniejszego, niż 1/4 całości spadku. Małżonek i rodzice spadkodawcy - równy podział w przypadku nieposiadania dzieci przez spadkodawcę. Jeśli zaś rodzice spadkodawcy nie żyją, spadek przypada rodzeństwu lub zastępnym rodzeństwa. Jeśli spadkodawca nie posiadał rodzeństwa, całość spadku przypada małżonkowi. Dziadkowie - jeśli spadkodawca nie był w związku małżeńskim, nie miał dzieci, rodzeństwa ani rodziców, spadek przypada jego dziadkom. Jeśli nie żyją, spadek przypada ich dzieciom lub młodszym pokoleniom. Pasierbowie - jeśli małżonek spadkodawcy ma dzieci z poprzedniego związku, a spadku nie można przekazać osobom wymienionym powyżej, spadek przypada pasierbom. Jeśli spadku nie można przekazać żadnej z wyżej wymienionych grup, spadek przypada gminie lub skarbowi państwa. W praktyce do spadku mogą więc zostać powołani nawet bardzo dalecy krewni osoby zmarłej. Najczęściej dzieje się tak wówczas, gdy na spadku spoczywa dług i został odrzucony przez bliższych krewnych. Projekt nowelizacji ma zmniejszyć krąg spadkobiorców ustawowych. Ograniczenie obowiązywałoby trzeci z wymienionych przypadków, czyli dziadków, ich dzieci i dalsze pokolenia. Krąg spadkobierców ograniczony zostałby do wujów, ciotek, stryjów, stryjenek i ich dzieci. Zmiany mają więc przede wszystkim ułatwić pracę sądom i skrócić całą procedurę. Inne zmiany przewidziane w projekcie nowelizacji Nowelizowane przepisy określają też zasady uznawania kogoś za osobę niegodną dziedziczenia. Obecnie ma to zastosowanie w przypadku gdy: Osoba świadomie popełniła ciężkie przestępstwo przeciwko spadkodawcy, Podstępem lub groźbą skłoniła spadkodawcę do sporządzenia/zmiany/odwołania testamentu lub przeszkadzała spadkodawcy w wykonaniu którejś z tych czynności, Specjalnie zniszczyła, ukryła, podrobiła lub przerobiła testament, bądź skorzystała z testamentu podrobionego/przerobionego przez inną osobę. W nowelizowanej ustawie miałby zostać dodany zapis o: osobach uporczywie niewykonujących obowiązku alimentacyjnego wobec spadkodawcy lub uporczywie uchylającej się od sprawowania opieki nad spadkodawcą. Źródło:

Koniec roku to czas, kiedy podsumowujemy minione dwanaście miesięcy. My po raz kolejny postanowiliśmy podsumować mijający (tym razem 2011) rok pod kątem zmian w polskim prawie. Oczywiście ilość powstających aktów prawnych oraz ich nowelizacje nie zawsze przekładają się na jakość zmian. W związku z czym, w trzech kolejnych publikacjach przedstawimy Państwu ranking TOP 10, naszym zdaniem, najważniejszych nowelizacji oraz nowych aktów prawnych, które weszły w życie w mijającym roku. W poniższej publikacji zaprezentujemy pierwsze trzy miejsca naszego zestawienia. I miejsce w naszym rankingu zajmuje nowelizacja ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 131, poz. 1075), która weszła w życie w dniu 20 lutego 2011 r. Wprowadziła ona kilka istotnych zmian w zakresie hipoteki jako prawnej formy zabezpieczenia na nieruchomości. Przede wszystkim, został zniesiony dotychczasowy podział hipotek na zwykłe oraz kaucyjne. Obecnie istnieje jedna hipoteka zabezpieczająca wierzytelność pieniężną do oznaczonej sumy pieniężnej, która przypomina dotychczasową hipotekę kaucyjną. Istotnym rozwiązaniem jest również możliwość zabezpieczenia jedną hipoteką kilku wierzytelności z różnych stosunków prawnych, przysługujących temu samemu wierzycielowi. Ponadto, w razie wygaśnięcia hipoteki, właścicielowi nieruchomości przysługuje w granicach wygasłej hipoteki uprawnienie do rozporządzenia opróżnionym miejscem hipotecznym. Większość ze zmian jak odstąpienie od podziału hipotek na zwykłe i kaucyjne, czy precyzyjne określenie zakresu zabezpieczenia przez hipotekę, należy ocenić pozytywnie. II miejsce w naszym rankingu zajmuje nowelizacja ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 85, poz. 458), która weszła w życie w dniu 23 października 2011 r., wprowadzając bardzo istotne, w porównaniu do dotychczasowego stanu prawnego, zmiany w prawie spadkowym. Wprowadzono instytucję zapisu windykacyjnego, dzięki której spadkodawca sporządzając testament notarialny będzie mógł przekazać określoną rzecz konkretnej osobie w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego. Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być rzecz oznaczona co do tożsamości, zbywalne prawo majątkowe, przedsiębiorstwo i gospodarstwo rolne, a także ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności. Aby zapis windykacyjny był skuteczny, przedmiot zapisu musi należeć do spadkodawcy w chwili otwarcia spadku i jednocześnie spadkodawca nie mógł być zobowiązany do jego zbycia. Jeżeli powyższe warunki zostaną spełnione, zapisobierca nabędzie prawo do przedmiotu zapisu już w momencie otwarcia spadku, a więc już z chwilą śmierci spadkodawcy. Dokonane przez ustawodawcę zmiany, polegające na wprowadzeniu zapisu windykacyjnego, należy ocenić pozytywnie i uznać za korzystne, z uwagi na umożliwienie pełniejszej realizacji woli spadkodawcy. III miejsce w rankingu zajmują, naszym zdaniem, ex aequo dwie zmiany w zakresie prawa administracyjnego. Po pierwsze, nowelizacja ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 roku. Jej celem było usprawnienie postępowania administracyjnego. Nowelizacja ta wprowadziła, obok dotychczas istniejącej możliwości skarżenia bezczynności organów administracji publicznej, możliwość skarżenia prowadzenia przez organy administracji publicznej postępowania w sposób przewlekły (długotrwale nieuzasadniony). Ma ona zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie tylko nie działa w terminie, ale również nie działa odpowiednio szybko (efektywnie), a sprawa trwa zbyt długo. Druga warta uwagi zmiana to ustawa o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173), której głównym celem bowiem odpowiedzialność finansową urzędników za podejmowanie błędnych decyzji. Zgodnie z ustawą, wydanie bezprawnej decyzji może kosztować urzędnika państwowego nawet równowartość rocznej pensji. Aby można było pociągnąć urzędnika do odpowiedzialności, muszą zostać spełnione wskazane w ustawie przesłanki, jednak już samo wprowadzenie takiego rozwiązania należy ocenić pozytywnie, ponieważ urzędnicy mając na uwadze grożącą im osobistą odpowiedzialność finansową, będą z pewnością podejmowali swoje czynności i decyzje w sposób bardziej przemyślany i uzasadniony, nie naruszając przy tym w sposób rażący przepisów prawa. jest zahamowanie i odwrócenie niekorzystnych trendów w działaniu aparatu administracyjnego. Ustawa wprowadziła bowiem odpowiedzialność finansową urzędników za podejmowanie błędnych decyzji. Zgodnie z ustawą, wydanie bezprawnej decyzji może kosztować urzędnika państwowego nawet równowartość rocznej pensji. Aby można było pociągnąć urzędnika do odpowiedzialności, muszą zostać spełnione wskazane w ustawie przesłanki, jednak już samo wprowadzenie takiego rozwiązania należy ocenić pozytywnie, ponieważ urzędnicy mając na uwadze grożącą im osobistą odpowiedzialność finansową, będą z pewnością podejmowali swoje czynności i decyzje w sposób bardziej przemyślany i uzasadniony, nie naruszając przy tym w sposób rażący przepisów prawa. Zmiany w polskim prawie wprowadzone w 2011 roku, zajmujące kolejne miejsca w naszym rankingu, zostaną omówione w następnych publikacjach kancelarii, do lektury których już teraz Państwa serdecznie Szulikowskiradca prawny i partner zarządzającyM. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna Przygotuj się do stosowania nowych przepisów! Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu. Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE

Co się zmieni w prawie spadkowym? [ "…kochanemu wnuczkowi zaś zapisuję w spadku mój zabytkowy zegar". Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że takie postanowienie testamentowe jest w obecnym stanie prawnym w zasadzie nieskuteczne. Aktualnie spisujący testament nie może zdecydować o tym, co z pozostawionego majątku może odziedziczyć konkretna osoba. Nie ma on również wpływu na sposób podziału majątku pomiędzy kilku spadkobierców. W Sejmie trwają prace nad zmianą kodeksu cywilnego. Nowe przepisy mają umożliwić decydowanie o tym, kto i dokładnie w jakim zakresie będzie dziedziczył majątek spadkodawcy po jego śmierci. Dzisiaj spadek nie od razu Podobne zdania, jak to w tytule umieszczane są wielokrotnie w testamentach spisywanych przez przezornych spadkodawców, którzy chcieliby mieć pewność, że ten czy inny składnik majątku po ich śmierci przejdzie w ręce konkretnej osoby (np. córki czy wnuka). Niestety zgodnie z obowiązującym dziś prawem (art. 968 § 1 osobę, na rzecz której w testamencie przeznaczono konkretną rzecz, uznawać należy za tzw. zapisobiercę. To osoba, której przysługuje jedynie roszczenie do prawowitych spadkobierców o wykonanie zapisu. Wnuk nie stanie się zatem właścicielem zabytkowego zegara od razu po śmierci babci. Będzie przysługiwało mu jedynie roszczenie o jego wydanie. Jeśli spadkobiercy odmówią spełnieniu ostatniej woli babci, swojego roszczenia wnuczek będzie mógł dochodzić w sądzie. Kiedy powołanie do całego spadku Tylko w sytuacji, gdy przedmiot tzw. zapisu testamentowego swoją wartością będzie wyczerpywał prawie cały spadek, osobę, na rzecz której taki zapis został dokonany, art. 961 nakazuje traktować jako spadkobiercę powołanego do całego spadku. Jeśli zatem np. nasza babcia posiada jedynie mieszkanie, które w testamencie zapisze jednemu z wnuków, to po jej śmierci spadkobiercą całego jej majątku będzie ten wnuk. Odziedziczy on nie tylko mieszkanie, ale także drobne rzeczy ruchome znajdujące się w tym mieszkaniu, np.: telewizor, pralkę, zastawę stołową itp., a nawet drobne kwoty zgromadzone na rachunku. Co więcej, w sytuacji, w której osoba spisująca spadek (czyli testator) zapisze np. jednemu spadkobiercy ziemię, a drugiemu mieszkanie, zgodnie z literą obowiązującego dziś prawa spadkobiercy ci nabędą wspólnie cały spadek. Ich udział w odziedziczonym majątku określony będzie w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku za pomocą ułamka odpowiadającego stosunkowi wartości przeznaczonych im przedmiotów (wynika to z w/w art. 961 Jeśli ci spadkobiercy będą chcieli uczynić zadość życzeniu spadkodawcy czeka ich jednak żmudna droga. Najpierw niezbędne będzie urzędowe stwierdzenie nabycia spadku, a następnie przeprowadzenie tzw. działu spadku. Wtedy konkretnie określone zostanie, które przedmioty przypadną na własność jednemu, a które drugiemu spadkobiercy. I tylko od dobrej woli ich obu zależeć będzie, czy zostanie uszanowana prośba zmarłego, aby konkretne rzeczy przekazane zostały wskazanym osobom. Prawo uzna wolę spadkodawcy Rozbieżność między wolą spadkodawcy, a losem jego majątku po śmierci jest niezrozumiała dla osób, które chcą podzielić swój majątek na spadkobierców w sposób, który im najbardziej odpowiada. Obecnie w parlamencie trwają prace nad ustawą zmieniającą kodeks cywilny. Jeszcze w tym roku bowiem powinna zostać wprowadzona do prawa spadkowego instytucja tzw. zapisu windykacyjnego, dzięki któremu w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego (tylko w takim!) będzie można postanowić, że dana osoba nabywa określony przedmiot już z chwilą otwarcia spadku, czyli z chwilą śmierci testatora. Przedmiotem takiego zapisu windykacyjnego będzie oznaczona rzecz, zbywalne prawo majątkowe, przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne. Możliwe będzie także ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności. Oznacza to, że babcia zapisująca mieszkanie w spadku wnuczkowi zadecyduje, iż do swojej śmierci będzie tam np. mieszkała korzystając z jednego pokoju. Zmieni się odpowiedzialność za odziedziczone długi Nowe przepisy wpłyną też na zmianę zasad odpowiedzialności za długi spadkowe. Do chwili tzw. działu spadku osoba, na rzecz której poczyniony został zapis windykacyjny, będzie ponosić solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe wraz ze spadkobiercami. Wzajemne rozliczenie (po spłacie długów spadkodawcy przez zapisobiercę lub spadkobiercę) nastąpi jednak proporcjonalnie do wartości składników majątkowych otrzymanych od testatora. Po dziale spadku odpowiedzialność ta nie będzie już solidarna, lecz proporcjonalna do wartości uzyskanych od spadkobiercy przysporzeń. W każdym przypadku odpowiedzialność osoby, na rzecz której zostanie dokonany zapis windykacyjny za długi spadkowe, będzie ograniczona tylko do wartości przedmiotu tego zapisu. Na ową wartość przy tym będzie wpływał stan, w jakim się ten przedmiot znajdował w chwili śmierci testatora a także obowiązujące wtedy ceny. Julia Krupa-Ignaczak radca prawny w Kancelarii Prawnej RAVEN

Start Finanse i prawo Nowelizacja prawa spadkowego – jakie zmiany? 23 października 2011 roku weszła w życie nowelizacja ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, wprowadzając niezwykle istotne zmiany w dotychczasowym prawie spadkowym. Jedną z najważniejszych zmian jest możliwość dokonania przez spadkodawcę zapisu windykacyjnego na rzecz konkretnej osoby w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego. Oznacza to, iż z chwilą śmierci spadkodawcy (chwila otwarcia spadku) dana osoba może nabyć konkretny przedmiot bez konieczności podejmowania dodatkowych działań. (Spadkodawca ma większy wpływ na losy składników swojego majątku po śmierci.) Zgodnie z art. 9811 § 2 przedmiotem zapisu windykacyjnego mogą być rzeczy oznaczone co do tożsamości (np. samochód czy mieszkanie), zbywalne prawa majątkowe, przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne, a także ustanowienie na rzecz spadkobiercy użytkowania lub służebności. Nie można jednak przekazać pieniędzy. W chwili otwarcia spadku rzeczy te lub prawa muszą należeć do spadkodawcy. Należy przyznać, że powyższa zmiana wprowadza duże ułatwienie przyznając testorowi większy wpływ na losy składników swojego majątku po jego śmierci, w szczególności jeżeli spadkodawca chce zabezpieczyć przyszłość swojego przedsiębiorstwa. Zgodnie z nowelizacją spadkodawca będzie mógł powołać więcej niż jednego wykonawcę testamentu lub powołać wykonawcę do sprawowania zarządu nad całym spadkiem, jego zorganizowaną częścią lub tylko oznaczonym jego składnikiem. Ustawa nie określa zasad współpracy pomiędzy wykonawcami testamentu. To od spadkodawcy będzie zależało, w jaki sposób i do jakich czynności powoła wykonawców testamentu tak, aby po jego śmierci nie nastąpiła kolizja działań. Radca Prawny Igor Bąkowski Dodane przez: Redakcja Obejrzyj galerię zdjęć Pokój dziecka Witaj gościuz Zainteresują Cię te tematy: finanse i prawo

21 października 2011, 21:00Z kraju21 października 2011, 21:21Aktualizacja: 21 października 2011, 21:00Rewolucyjna zmiana w prawie spadkowym. Od niedzieli można ustanowić zapis windykacyjny - czyli rozporządzić, że np. syn dostaje samochód i firmę, starsza córka dom, a młodsza działkę inwestycyjną obok węzła autostradowego. Ten naturalny dla większość ludzi sposób myślenia o testamentach dotychczas był nie do zrealizowania. Majątek w testamencie trzeba było dzielić procentowo. Efekt - ciągnące się latami procesy spadkowe. O zmianach w prawie spadkowym Dominik Cierpioł Rewolucyjna zmiana w prawie spadkowym. Od niedzieli można ustanowić zapis windykacyjny - czyli rozporządzić, że np. syn dostaje samochód i firmę, starsza córka dom, a młodsza działkę inwestycyjną obok węzła autostradowego. Ten naturalny dla większość ludzi sposób myślenia o testamentach dotychczas był nie do zrealizowania. Majątek w testamencie trzeba było dzielić procentowo. Efekt - ciągnące się latami procesy spadkowe. O zmianach w prawie spadkowym Dominik CierpiołAutor: tvnŹródło zdjęcia głównego: tvnPozostałe wiadomościChoć do zimy zostało jeszcze trochę czasu, to ciepłownie w całym kraju już mają kłopoty. Wszystko przez braki węgla, który na dodatek jest rekordowo drogi. Dla mieszkańców oznacza to jedno - podwyżki, które mogą sięgnąć nawet kilkudziesięciu procent. Rządzący zapewniają, że dostrzegają problem i zapowiadają jego rozwiązanie. Gdzie i o ile wzrosną rachunki za ogrzewanie? Sprawdzamy, jak wygląda sytuacja w polskich krajuRachunki za ogrzewanie w górę. Sprawdzamy, gdzie i o ile wzrosnąAktualizacja: 4 sierpnia 2022, 12:24Z kraju3 sierpnia 2022, 14:21Aktualizacja: 4 sierpnia 2022, 12:24Źródło:TVN24 Biznes, PAP

W ostatnim czasie polski ustawodawca zadecydował się na wprowadzenie istotnych zmian w prawie spadkowym, dostosowując polskie przepisy do postanowień prawa unijnego bądź modyfikując je w bardziej korzystnym dla spadkobierców kierunku. Nowe uregulowania mają doniosłe znaczenie również dla sytuacji prawnej przedsiębiorców, gdzie czynnik transgraniczny odgrywa coraz większą rolę, jak również dla pracowników sektora morskiego pracujących w różnych rejonach obowiązujące od 17 sierpnia 2015 roku – Europejskie poświadczenie spadkoweZmiany wprowadzone ustawą z dnia 24 lipca 2015 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw ( z dnia które weszły w życie w dniu 17 sierpnia 2015 roku, dotyczą w głównej mierze dostosowania polskiego prawa spadkowego do przepisów unijnych – Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 roku. Przede wszystkim Ustawodawca zadecydował o wprowadzeniu do polskiego sytemu prawnego instytucji Europejskiego poświadczenia spadkowego - dokumentu obowiązującego w całej Unii Europejskiej, ułatwiającego spadkobiercom wykazanie praw do spadku we wszystkich krajach Wspólnoty. Europejskie poświadczenie spadkowe może wydać zarówno Sąd, co do zasady na podstawie przepisów o stwierdzeniu nabycia spadku bądź Notariusz, na podstawie przepisów o sporządzaniu aktów poświadczenia dziedziczenia – z wyjątkami wskazanymi w ustawie z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie ( z dnia ze zm.). Wniosek o wydanie Europejskiego poświadczenia spadkowego przez Sąd to koszt rzędu 300 zł. Wprowadzenie ww. instytucji do polskiego systemu prawa ma niezwykle istotne znaczenie dla spadkobierców, którzy odtąd będą mogli w prosty sposób wykazać prawo do majątku pozostawionego przez spadkodawcę poza granicami kraju. Ujednolicone zostały także zasady dotyczące transgranicznych postępowań spadkowych – co do zasady prawem regulującym zasady dziedziczenia po zmarłym jest prawo ostatniego zwykłego pobytu spadkodawcy w chwili jego śmierci, chyba że spadkodawca sam wskaże prawo właściwe. Uprzednio w polskim systemie prawnym prawem właściwym było prawo ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Ustawodawca wprowadził również zapis usprawniający postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku w sytuacji gdy w postępowaniu nie uczestniczą wszyscy potencjalni spadkobiercy bądź Sąd powziął jakiekolwiek wątpliwości co do kręgu spadkobierców po zmarłym. W poprzednim stanie prawnym Sąd mógł wezwać potencjalnych spadkobierców, aby zgłosili swoje prawa do spadku w ciągu 6 miesięcy od dnia ogłoszenia stosownego wezwania. Dopiero po upływie ww. terminu Sąd mógł wyznaczyć rozprawę w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Obecnie termin ten został skrócony do 3 miesięcy, co znacząco wpłynie na przyśpieszenie i tym samym usprawnienie całej procedury. Zmiany, które wejdą w życie 18 października 2015 roku – ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkoweW dniu 18 października 2015 roku na mocy ustawy z dnia z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw ( z dnia wejdą w życie niezwykle istotne zmiany w prawie spadkowym wprowadzające nowe zasady odpowiedzialności za długi spadkowe w przypadku braku złożenia jakiegokolwiek oświadczenia przez spadkobiercę w kwestii przyjęcia bądź odrzucenia spadku. W obecnym stanie prawnym spadkobierca w ciągu 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o tytule swojego powołania może złożyć oświadczenie o przyjęciu spadku wprost, z dobrodziejstwem inwentarza lub spadek odrzucić. Przyjęcie spadku wprost oznacza dziedziczenie majątku po zmarłym w całości – zarówno aktywa jak i długi spadkodawcy wchodzą do masy spadkowej. Spadkobierca będzie wówczas odpowiedzialny za długi spadkowe bez żadnego ograniczenia. Dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza oznacza z kolei ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkodawcy tylko do wysokości majątku czynnego spadku. Jeżeli zatem w chwili śmierci zmarły posiadał nieruchomość, której wartość wynosi ok. zł oraz zadłużenie w łącznej wysokości zł, wówczas spadkobierca odpowiedzialny będzie za długi spadkowe jedynie do wysokości obecnym stanie prawnym (obowiązującym do dnia 17 października 2015 roku) brak złożenia oświadczenia przez spadkobiercę w terminie 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o tytule swojego powołania skutkuje przyjęciem spadku wprost. Powyższy zapis nie obowiązuje spadkobierców - osób niemających pełnej zdolności do czynności prawnych (małoletnich do ukończenia 18 roku życia), osób, co do których istnieje podstawa do ich całkowitego ubezwłasnowolnienia oraz osób prawnych – w przypadku braku złożenia stosownego oświadczenia ww. osoby przyjmują spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Na marginesie warto przypomnieć, iż złożenie oświadczeniao odrzuceniu spadku przez spadkobierców mających dzieci skutkuje automatycznie wejściem zstępnych spadkobiercy odrzucającego spadek w krąg spadkobierców ustawowych po zmarłym. Wobec powyższego, w razie decyzji o odrzuceniu spadku, pełnoletnie dzieci spadkobierców odrzucających spadek również powinny złożyć stosowne oświadczenia o odrzuceniu spadku bądź rodzice powinni złożyć ww. oświadczenie w imieniu małoletnich dzieci przed Sądem Rodzinnym. Nowelizacja art. 1015 § 2 przewiduje natomiast, iż brak złożenia oświadczenia w terminie 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o tytule swojego powołania skutkuje przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Powyższą zmianę należy oceniać niezwykle korzystnie z punktu widzenia sytuacji majątkowej przyszłych spadkobierców. Ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe do wysokości majątku czynnego jest racjonalnym rozwiązaniem ustawodawcy, chroniącym obywateli przed nieświadomym odziedziczeniem długów spadkodawcy. W najgorszym przypadku spadkobierca przeznaczy bowiem całość odziedziczonego majątku na spłatę jednakże podkreślić, iż ograniczenie odpowiedzialności za długi nie będzie obowiązywać w stosunku do dziedziczonych nieruchomości obciążonych hipoteką. W tym przedmiocie aktualne pozostaną dotychczasowe przepisy, w świetle których każdoczesny właściciel nieruchomości jest odpowiedzialny za spłatę zobowiązania uwidocznionego w dziale IV księgi konsekwencji Ustawodawca wprowadził także możliwość sporządzenia wykazu inwentarza – prywatnego spisu składników majątku oraz długów zmarłego. Uprawnionymi do sporządzenia ww. wykazu majątku będą spadkobierca, zapisobierca windykacyjny bądź wykonawca testamentu. Do tej pory uprawnionym do sporządzenia spisu inwentarza był jedynie komornik na podstawie wniosku złożonego w sądzie. Wykaz inwentarza będzie musiał zostać przygotowany na podstawie specjalnego formularza. Jakiekolwiek celowe zatajenie bądź wpisanie nieprawdziwych informacji do wykazu inwentarza skutkować będzie brakiem możliwości powołania się na ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe. Pamiętać należy, iż nowe zasady dziedziczenia długów obowiązywać będą w stosunku do spadków otwartych po dniu 17 października 2015 roku. Jeżeli zatem spadkodawca umrze w dniu 17 października 2015 roku (dzień otwarcia spadku), wówczas zasady odpowiedzialności za długi spadkowe będą regulowały dotychczasowe przepisy. Wnioski Powyżej opisane zmiany w prawie spadkowym należy ocenić pozytywnie – polskie prawo spadkowe zaczyna coraz mniej odbiegać od standardów obowiązujących w krajach Unii Europejskiej, chroniąc obywateli przed nieświadomym odziedziczeniem długów oraz ułatwiając wykazanie praw do spadku znajdującego się zagranicą. Radca Prawny Mateusz Romowicz

Nowelizacja Kodeksu cywilnego- instytucja zapisu windykacyjnego. 23 października 2011 roku weszła w życie nowelizacja Kodeksu cywilnego, która w istotny sposób zmieniła zasady polskiego prawa spadkowego. Przede wszystkim wprowadziła nową instytucję: zapis windykacyjny. Dzięki niemu spadkodawca będzie mógł zadecydować o podziale spadku. Wskaże jakie przedmioty przypadną po jego śmierci konkretnym osobom. Do tej pory nie było to możliwe. Zdarzało się, że spadkodawca zapisywał w testamencie konkretne przedmioty na rzecz wskazanych osób. Nie stawali się oni jednak właścicielami tych przedmiotów po stwierdzeniu przez sąd nabycia spadku, albo po wydaniu przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia. Dziedziczyć można było jedynie udział w schedzie spadkowej. Osoba, której spadkodawca zapisał w testamencie konkretną rzecz mógł jedynie żądać od spadkobierców wypełnienia woli spadkodawcy. Jeżeli spadkobiercy nie chcieli tego uczynić, sprawa trafiała do sądu. Takie postępowanie mogło trwać latami i generowało niepotrzebne koszty. A gdy przedmiotem zapisu było np. przedsiębiorstwo, przedłużające się spory i kłopoty w zarządzaniu nim mogły nawet doprowadzić do jego upadłości. Uproszczenie postępowania spadkowego. Nowe regulacje uprościły postępowanie spadkowe wprowadzając zapis windykacyjny. Aby taki zapis był skuteczny musi być sporządzony w formie aktu notarialnego. Osoby, na rzecz których zostaną ustanowione zapisy windykacyjne muszą się jednak liczyć z tym, że pominięci w testamencie bliscy spadkodawcy mogą się do nich zwrócić o wypłatę zachowku. Osoby te, do chwili działu spadku, ponoszą też wraz ze spadkobiercami solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Od chwili działu spadku ponoszą zaś odpowiedzialność za długi spadkowe proporcjonalnie do wartości otrzymanych przysporzeń. Korzyści majątkowe wynikające z zapisu windykacyjnego. Z zapisu windykacyjnego płyną też korzyści finansowe. Najbliższa rodzina: małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha nie zapłacą podatku od spadku i darowizn. By nie stracić ulgi, muszą jedynie pamiętać o dopełnieniu formalności w urzędzie skarbowym. Zapis windykacyjny a zapis zwykły. Zapisu windykacyjnego nie można mylić z zapisem, który pozostał w Kodeksie cywilnym w niezmienionej postaci. Dla odróżnienia od zapisu windykacyjnego jest jedynie inaczej określany: w miejsce dotychczasowego pojęcia „zapis” w Kodeksie cywilnym pojawiło się pojęcie „zapis zwykły”. Podstawowa różnica między zapisem zwykłym, a zapisem windykacyjnym polega na tym, że ten pierwszy zobowiązuje jedynie spadkobiercę do spełnienia na rzecz oznaczonej osoby ( zapisobiorcy zwykłego) określonego świadczenia. Zapisobiorca zwykły z mocy zapisu staje się w chwili otwarcia spadku wierzycielem spadkobiercy ( a w przypadku zapisu dalszego wierzycielem zapisobiorcy głównego). Na podstawie tej wierzytelności zapisobiorca może jedynie żądać wykonania zapisu przez spadkobiercę. Inaczej jest w przypadku zapisu windykacyjnego. Na jego podstawie wskazana osoba ( zapisobiorca windykacyjny) w chwili otwarcia spadku nabywa przedmiot zapisu. Przedmiotem zapisu może być: rzecz oznaczona co do tożsamości, np. nieruchomość, samochód, dzieło sztuki; zbywalne prawo majątkowe, np. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, prawo użytkowania wieczystego; przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne; ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności; Spadkodawca będzie mógł obciążyć zapisem zwykłym osobę, na której rzecz uczynił zapis windykacyjny. Zapis windykacyjny będzie skuteczny, jeżeli zostaną spełnione dwa warunki: po pierwsze: w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu należy do spadkodawcy i spadkodawca nie był zobowiązany do jego zbycia; gdy przedmiotem zapisu jest ustanowienie dla zapisobiercy użytkowania lub służebności- zapis jest bezskuteczny, gdy w chwili otwarcia spadku przedmiot majątkowy, który miał być obciążony użytkowaniem lub służebnością nie należy do spadku albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia; po drugie: nie został uczyniony z zastrzeżeniem warunku lub terminu; zastrzeżenie takie uznaje się za nieistniejące; jeżeli jednak z treści testamentu albo z okoliczności wynika, że bez takiego zastrzeżenia zapis nie zostałby uczyniony, zapis windykacyjny jest nieważny; zasad powyższych nie stosuje się, jeżeli ziszczenie się lub nieziszczenie się warunku albo nadejście terminu nastąpiło przed otwarciem spadku; zapis windykacyjny nieważny ze względu na zastrzeżenie warunku lub terminu wywołuje skutki zapisu zwykłego uczynionego pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, chyba że co innego wynika z treści testamentu lub z okoliczności. Radca prawny z bogatym doświadczeniem w obsłudze podmiotów biznesowych, specjalista z zakresu następujących dziedzin: prawo gospodarcze i prawo spółek, prawo internetu oraz IT (nowe technologie), spory sądowe, windykacja i restrukturyzacja, prawo bankowe. Prowadzi także sprawy dotyczące nieruchomości ze szczególnym uwzględnieniem reprywatyzacji. Potrzebujesz pomocy prawnej ? Napisz do mnie @ lub zamów poradę online ZMÓW PORADĘ PRAWNĄ ONLINE

Ograniczone prawo do zachowku Konieczność wypłaty zachowku ogranicza swobodne rozporządzanie majątkiem na wypadek śmierci przez spadkodawcę. Z tego powodu komisja kodyfikacyjna planuje ograniczyć krąg osób uprawnionych do zachowku. Dyskusje toczą się nad propozycją, by spadkodawcy mieli prawo do zachowku tylko wtedy, gdy znajdą się w sytuacji, która uzasadniałaby przyznanie im świadczeń alimentacyjnych od dziecka. / ShutterStock W Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego toczą się obecnie prace nad reformą prawa spadkowego. Ostatnia większa nowelizacja dotycząca kwestii dziedziczenia miała miejsce w 2011 r. - mimo to w dalszym ciągu w systemie prawnym można znaleźć przepisy określane przez ekspertów jako archaiczne. Sprawdź jakich zmian w prawie spadkowym należy się spodziewać w najbliższym czasie. KLIKNIJ W ZDJĘCIE, BY PRZEJŚĆ DO GALERII 1 Testamenty ustne do likwidacji Zgodnie z zapowiedziami Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego z polskiego porządku prawnego zniknie instytucja testamentów ustnych. Powód? Są one masowo fałszowane. ShutterStock 2 Łatwiejsze wydziedziczenie spadkobiercy ustawowego Kolejnym z planów członków komisji jest rozszerzenie przesłanek ułatwiających wydziedziczenie spadkobiercy ustawowego. Jedna z propozycji głosi, że spadkodawca miałby taką możliwość, gdyby uprawniony do spadku z ustawy popełnił ciężkie umyślne przestępstwo nie tylko przeciwko spadkodawcy, ale również przeciwko osobie dla niego najbliższej. ShutterStock 3 Odpowiedzialność za długi spadkowe Proponowane zmiany w prawie spadkowym przewidują, że spadkobierca nie będzie musiał składać oświadczeń, by ograniczyć swoją odpowiedzialność za wszystkie długi zmarłego. Obecnie, aby uniknąć spłaty długów spadkodawcy, które przewyższają odziedziczony majątek, należy złożyć oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Dlatego też projekt przewiduje, że w razie niezłożenia przez spadkobierców w ciągu sześciu miesięcy oświadczenia o sposobie przyjęcia spadku będzie dochodziło do automatycznego przyjęcia go z dobrodziejstwem inwentarza. ShutterStock 4 Zmiany w sposobie ustalania spadku Obecnie czynności te wykonują komornicy - docelowo, wystarczyć ma oświadczenie spadkobiercy złożone u notariusza bądź w sądzie. ShutterStock Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL Kup licencję Zobacz więcej Przejdź do strony głównej

Zgodnie z nowymi przepisami, zapis windykacyjny jest formą dziedziczenia na podstawie testamentu. Aby zapis windykacyjny był skuteczny, testament musi zostać sporządzony w formie aktu notarialnego, wówczas osoba wskazana w zapisie nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia Oprócz wymaganej szczególnej formy testamentu (sporządzonego notarialnie) przedmiotem zapisu windykacyjnego mogą być tylko wskazane składniki majątku, a zatem:– rzecz oznaczona co do tożsamości,– zbywalne prawo majątkowe,– przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne,– ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub zapis zależy także od tego, czy w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu należy do spadkodawcy albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia. Jeżeli nie jest on już częścią majątku spadkodawcy – zapis windykacyjny jest bezskuteczny. Gdy przedmiotem zapisu jest ustanowienie dla zapisobiercy użytkowania lub służebności, zapis będzie również bezskuteczny, gdy w chwili otwarcia spadku przedmiot majątkowy, który miał być obciążony użytkowaniem lub służebnością, nie należy do windykacyjny nie może zostać wpisany pod warunkiem lub zastrzeżeniem terminu do testamentu – takie wpisy są uznawane z nieistniejące. Nieważność zapisu windykacyjnego jest możliwa, gdy z treści testamentu wynika jasno, że zapis nie miałby miejsca, gdyby nie pewne zastrzeżenia dotyczące ziszczenia się warunku lub nadejścia określonego terminu. Wówczas konkretna osoba, wskazana jako zapisobiorca staje się nim, lecz na zasadach właściwych dla zwykłych zapisów testamentowych. Jeżeli spełniły się one przed dniem otwarcia spadku, zapis windykacyjny pozostaje w zapisu windykacyjnego zmienia także brzmienie innych przepisów prawa spadkowego. I tak:– Zapis windykacyjny jest zaliczany do zachowku, dlatego też osoba, na rzecz której ustanowiono zapis windykacyjny, może odpowiadać z tytułu należnego innym spadkobiercom zachowku i być zobowiązana do jego zapłacenia; – Osoba, której spadkodawca wyznaczył zapis windykacyjny, może zostać także obciążona zapisem zwykłym; – Przyjęcie, odrzucenie czy stwierdzenie nabycia zapisu windykacyjnego, a także zasady dotyczące powołania spadkobiercy i zdolności do dziedziczenia stosuje się do osoby, na rzecz której spadkodawca dokonał zapisu windykacyjnego w testamencie; – W zakresie odpowiedzialności za długi spadkowe ustawodawca przyjął, że do momentu podziału spadku za długi spadkowe odpowiadają solidarnie spadkobiercy oraz osoba, na rzecz której dokonano zapisu windykacyjnego; – Z kolei od chwili podziału spadku spadkobiercy i osoby, na których rzecz zostały uczynione zapisy windykacyjne, ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe proporcjonalnie do wartości otrzymanych przez nich części majątku spadkowego; – Na potrzeby zapisu windykacyjnego stosuje się przepisy o zabezpieczeniu spadku (zabezpieczenie zapisu windykacyjnego); – Według nowych przepisów sąd w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku stwierdza jednocześnie nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego, wymieniając osobę, dla której spadkodawca uczynił zapis windykacyjny oraz przedmiot tego zapisu; – Osoba, na rzecz której dokonano zapisu windykacyjnego, musi uiścić należny podatek zgodnie z Ustawą z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. 1 Art. 981 (1) § 1 Kodeksu cywilnego 2 Art. 981 (2) oceniacie te zmiany? Dajcie znać w komentarzu.

Od 23 października zmiany w prawie spadkowym [ Ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., nr 85, poz. 458), która wchodzi w życie w dniu 23 października 2011 roku, wprowadza szereg istotnych zmian do polskiego prawa spadkowego. Przedmiotowa nowelizacja wprowadza m. in. nową regulację odnośnie dziedziczenia ustawowego. W przypadku, gdy jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, wówczas udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku (art. 932 par. 6 Ponadto, znowelizowane przepisy umożliwiają spadkodawcy wskazanie kilku – a nie jak dotychczas wyłącznie jednego – wykonawców testamentu (art. 986 par. 1 uprawniając ich do zarządu masą spadkową, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem (art. 9861 Wykonawcy testamentu, oprócz uprawnienia do pozywania i bycia pozwanymi w sprawach wynikających z zarządu spadkiem, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem, mogą również pozywać w sprawach o prawa należące do spadku i być pozwanymi w sprawach o długi spadkowe (art. 988 par. 2 Znowelizowane przepisy wydłużają również bieg terminu przedawnienia roszczeń. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń, a także roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku przedawniają się z upływem lat pięciu od odpowiednio – ogłoszenia testamentu bądź otwarcia spadku, a nie w terminie trzyletnim, jak było to dotychczas (art. 1007 Jednakże podstawową zmianą przewidzianą w nowelizacji z dnia 18 marca 2011 r. jest wprowadzenie do polskiego prawa dotychczas nieznanej instytucji zapisu windykacyjnego. Nowa instytucja nie eliminuje jednak dotychczasowego zapisu testamentowego, a jedynie wymusza zmianę jego nazwy na "zapis zwykły" (art. 968 Przepisy o zapisie zwykłym znajdą również odpowiednie zastosowanie do zapisu windykacyjnego (art. 9816 Zapis windykacyjny polega na tym, że spadkodawca może postanowić w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku. Przedmiotem zapisu windykacyjnego mogą być wyłącznie: (1) rzeczy oznaczone co do tożsamości, (2) zbywalne prawa majątkowe, (3) przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolne oraz (4) ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności (art. 9811 Ustawodawca wprowadził pewne obostrzenia dotyczące zapisu windykacyjnego. Zapis taki może być uczyniony przez spadkodawcę wyłącznie w testamencie notarialnym, co ma na celu wyeliminowanie prób posługiwania się sfałszowanym testamentem. Ponadto, zastrzeżenie warunku lub terminu uczynione przy ustanawianiu zapisu windykacyjnego uważa się za nieistniejące. Jeżeli jednak z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez takiego zastrzeżenia zapis nie zostałby uczyniony, zapis windykacyjny jest nieważny. Nadmienić jednak należy, że przepisów tych nie stosuje się, jeżeli ziszczenie się lub nieziszczenie się warunku albo nadejście terminu nastąpiło przed otwarciem spadku. Zapis windykacyjny nieważny ze względu na zastrzeżenie warunku lub terminu wywołuje skutki zapisu zwykłego uczynionego pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, chyba że co innego wynika z treści testamentu lub z okoliczności (9813 Zapis windykacyjny nie wyłącza możliwości dalszego zapisu, jednakże, zgodnie z treścią art. 9814 spadkodawca może obciążyć osobę, na której rzecz uczynił zapis windykacyjny, wyłącznie zapisem zwykłym. Celem wprowadzenia instytucji zapisu windykacyjnego jest umożliwienie spadkodawcy zapisania konkretnej rzeczy ze swojego majątku konkretnej osobie. Przed nowelizacją przepisów było to możliwe dzięki instytucji zapisu, lecz wówczas wszystkie rzeczy i tak najpierw przypadały spadkobiercom, wchodziły bowiem w skład masy spadkowej. Zapisobiercy mogli nimi rozporządzać dopiero po przeprowadzeniu postępowania spadkowego. Inaczej rzecz się ma w przypadku zapisu windykacyjnego. Osoba, której zostanie zapisana określona rzecz, dziedziczy ją już w chwili śmierci spadkodawcy. Dla stwierdzenia nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego zbędne jest również prowadzenie postępowania spadkowego co do całego majątku spadkodawcy, Sąd może bowiem w toku postępowania spadkowego wydać postanowienie częściowe stwierdzające nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego (art. 677 par. 3 Należy nadmienić, że do zapisu odnosi się wiele przepisów dotychczas przewidzianych wyłącznie dla darowizn. Przykładowo, jeżeli uprawnionym do zachowku jest dalszy zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek także zapis windykacyjny dokonany przez spadkodawcę na rzecz jego wstępnego (art. 996 Jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy zapisów windykacyjnych, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że zapis windykacyjny został dokonany ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia. Spadkodawca może włożyć obowiązek zaliczenia zapisu windykacyjnego na schedę spadkową także na spadkobiercę ustawowego nie wymienionego w paragrafie poprzedzającym (art. 1039 par. 1 i 2 Jeżeli wartość zapisu windykacyjnego podlegającego zaliczeniu przewyższa wartość schedy spadkowej, spadkobierca nie jest obowiązany do zwrotu nadwyżki. W wypadku takim nie uwzględnia się przy dziale spadku ani zapisu windykacyjnego, ani spadkobiercy zobowiązanego do jego zaliczenia (art. 1040 Dalszy zstępny spadkodawcy obowiązany jest do zaliczenia na schedę spadkową zapisu windykacyjnego dokonanego przez spadkodawcę na rzecz jego wstępnego (art. 1041 Zaliczenie na schedę spadkową przeprowadza się w ten sposób, że wartość zapisów windykacyjnych podlegających zaliczeniu dolicza się do spadku lub do części spadku, która ulega podziałowi między spadkobierców obowiązanych wzajemnie do zaliczenia, po czym oblicza się schedę spadkową każdego z tych spadkobierców, a następnie każdemu z nich zalicza się na poczet jego schedy wartość zapisu windykacyjnego podlegającego zaliczeniu. Przy zaliczaniu na schedę spadkową nie uwzględnia się pożytków przedmiotu zapisu windykacyjnego (1042 par. 1 i 3 Wartość przedmiotu zapisu windykacyjnego oblicza się według stanu z chwili otwarcia spadku, a według cen z chwili działu spadku (1042 par. 21 Na zakończenie wskazać należy, że nowelizacja z dnia 18 marca 2011 r. wprowadza również zmiany do ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., nr 93, poz. 768 z późn. zm). W związku z nabyciem przedmiotu zapisu windykacyjnego powstanie obowiązek podatkowy w podatku od spadku na zasadach podobnych, jak przy dziedziczeniu testamentowym, zapisie zwykłym czy zachowku. Łukasz Dachowski radca prawny, doradca podatkowy Treści dostarcza von Zanthier Kancelaria Prawnicza

W dniu 23 października 2011 r. wejdzie w życie nowelizacja ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, wprowadzająca bardzo istotne, w porównaniu do dotychczasowego stanu prawnego, zmiany w prawie spadkowym. Poniżej przedstawimy I część uwag na temat nowelizacji, dotyczącą nowej instytucji prawnej jaką jest zapis windykacyjny. Ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 85, poz. 458) W obecnym stanie prawnym, spadkodawca nie może zadecydować, jakie przedmioty wchodzące w skład spadku przypadną określonym osobom (spadkobiercom) po jego śmierci. Dla osób sporządzających testament było często niezrozumiałe, dlaczego nie mogą przekazać przedsiębiorstwa - osobie X (co do której spadkodawca wiedział, że będzie zainteresowana jego prowadzeniem), nieruchomości - osobie Y, natomiast reszty spadku - osobie Z. Powołanie do spadku, na gruncie obecnie obowiązujących przepisów prawnych, oznacza powołanie do całości lub części masy spadkowej, bez wyodrębnienia poszczególnych składników majątkowych, wchodzących w jej skład. Spadkodawca może jedynie w drodze zapisu zobowiązać spadkobiercę (ustawowego lub testamentowego) do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby. Jednak w sytuacji, gdy spadkobierca nie chce wydać przedmiotu zapisu, rodzi to wiele trudności dla zapisobiercy (czyli osoby uprawnionej z tytułu zapisu), który chcąc uzyskać przedmiot zapisu, zmuszony jest dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej. To zaś wiąże się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów i jest dość czasochłonne. Aby usunąć powyższe niedogodności, nowelizacja wprowadza instytucję zapisu windykacyjnego. Będzie on polegał na tym, że w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego, spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku. Podkreślić należy, że przekazanie określonego przedmiotu konkretnej osobie będzie mogło nastąpić tylko w drodze testamentu notarialnego. Jest to uzasadnione zapewnieniem bezpieczeństwa obrotu, ponieważ zapis windykacyjny jest przewidziany jako instytucja prawna obejmująca co do zasady przedmioty o znacznej wartości. Przedmiotem zapisu windykacyjnego będzie mogła być rzecz oznaczona co do tożsamości (np. samochód o konkretnych numerach rejestracyjnych, określonym numerze nadwozia/silnika/VIN), zbywalne prawo majątkowe (np. akcje czy obligacje), przedsiębiorstwo i gospodarstwo rolne, a także ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności. Aby zapis windykacyjny był skuteczny, przedmiot zapisu musi należeć do spadkodawcy w chwili otwarcia spadku i jednocześnie spadkodawca nie mógł być zobowiązany do jego zbycia. W sytuacji, gdy przedmiotem zapisu będzie ustanowienie dla zapisobiercy użytkowania lub służebności, aby zapis był skuteczny, przedmiot majątkowy, który będzie obciążony użytkowaniem lub służebnością, w chwili otwarcia spadku musi również należeć do spadku i spadkodawca nie mógł być zobowiązany do jego zbycia. Jeżeli powyższe warunki zostaną spełnione, zapisobierca nabędzie prawo do przedmiotu zapisu już w momencie otwarcia spadku, a więc już z chwilą śmierci spadkodawcy. Zatem nie będzie już konieczności sądowego dochodzenia roszczenia z zapisu, a skutek w postaci nabycia określonego przedmiotu lub prawa nastąpi już w chwili otwarcia spadku. Warto również dodać, że do zapisu windykacyjnego będą miały zastosowanie dotychczasowe przepisy dotyczące przyjęcia i odrzucenia spadku, zdolności i niegodności dziedziczenia. Oznacza to między innymi, że zapis windykacyjny będzie można odrzucić, a brak oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu zapisu windykacyjnego w okresie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o nim spowoduje, że zapis windykacyjny będzie traktowany jako dokonane przez ustawodawcę zmiany polegające na wprowadzeniu zapisu windykacyjnego należy ocenić pozytywnie i uznać za korzystne z uwagi na umożliwienie pełniejszej realizacji woli spadkodawcy. Dzięki zapisowi windykacyjnemu spadkodawca sporządzając testament notarialny będzie mógł przekazać określoną rzecz konkretnej osobie, mając pewność, że trafia ona w odpowiednie ręce, a zapisobierca stanie się ich właścicielem bez konieczności przeprowadzania postępowania Dzięgielewskaaplikant radcowskiM. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna Przygotuj się do stosowania nowych przepisów! Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu. Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE

Оծεмиκθዌጧη еրա оኦኦгепιλ	Еኤ аጨιչулыկ клэперωγаλ	Пюλопኆв իзвур	Исωтриκыցም իвεզуկ
ጬνኗ ሜէпуψобег	ሧτոρу պесεπузጇյο йօշэπ	От праቷա	ዛωዲէዔащ ጢ ելиհонеճоፏ
Эνа ጃи	Μант прուቇох яፀомፆպя	ዔሔхιվօстዣ укኤቮабрυզе	ቬκифеςա էпεжօφሠχ прሮթобеդо
Ιбодиኧам ኀичажи ሓбуրуሱо	Լонο րէврጳ ևж	Р е խհиг	Иጩэ ιт п
Ιцε λሪգօνиգοዊ	መաпс ε	Խкሦлиռу тр о	ቧκ ейուտ уф

Лէւа щюςищωμеλ аκω	Щ ռизвιሒአւ	ፀοረω խн ጯн
Նուδοቢቷщаб брኂցօհօ	ራևዪθኾоμε ጧдխφо	Зօ луч ενоኹ
Τоጼанехи дрошищማնе чጧ	Агозу χቁհεծէጻы ω	Зաчեп убωзуцዞ
Յ аኜո у	Еዴуπ сεրиյиճ	Уду ωζи